Büyüme bozuklukları, bebeklerin ve çocukların, beklenen oranda büyümelerini engelleyen durumlardır. Bu, bir çocuğun normal oranlarda boy ve kilo alamaması ve sağlam kemikler oluşmaması ile sonuçlanabilmektedir. Büyüme bozukluklarının en sık sebeplerinden birisi, vücudun büyümesini kontrol eden özel kimyasal maddelerin yeteri kadar olmamasıdır. Bu kimyasal maddeye büyüme hormonu denilmektedir (kısaca BH olarak da isimlendirilecektir). Bebekken, çocukken veya ergenliğe erişene kadarki dönemde, boyumuzun büyümesini ve kuvvetlenmemizi bu hormona borçluyuz. Erişkinliğe ulaştığımız ve boy uzamasının durduğu dönemde bile, büyüme hormonu diğer birçok fonksiyonları kontrol ettiğinden dolayı hala çok önemlidir.

Eğer çocuğunuzda büyüme hormonu yetersizliği varsa, normal büyümesi için ihtiyacı olan ekstra miktarın dışarıdan verilmesi gerekebilir. Büyüme hormonu bozukluğu olan çocuklarda ve erişkinlerde kullanılmak üzere birçok ilaç firması büyüme hormonu tedavisinde kullanılması için ilaç olarak Büyüme Hormonu geliştirmiştir

Büyüme Grafikleri Nasıl İşe Yarar?

Çocuğunuzun doktoru, çocuğunuz normal büyüyüp büyümediğini düzenli olarak kontrol etmek için, çocuğunuzun büyüme grafiklerini kullanacaktır. Büyüme grafikleri, kızlar ve erkekler için farklıdırlar, ayrıca ülkeden ülkeye de farklılık gösterirler. Normal büyüme, çocuğunuzun büyüme eğrisinin, diğer kız ya da erkek çocukların eğrilerine benzemesidir. Çocuklar arasındaki bazı varyasyonlar doğaldır, fakat kız ya da erkek çocuklarının %95'i, tüm kızlar ya da tüm erkekler için geçerli olan ortalama büyüme eğrilerinin sınırları içinde yer alır.

Çocukların büyümeleri arasındaki farkın sınırını koymak için kullanılan kavrama standart deviasyon denir (sıklıkla SD olarak kısaltılır). Herbir çocuğa ait bir büyüme eğrisi, ortalama eğrinin 2 SD altında ya da üstünde ise normal olarak kabul edilir. Ortalama eğri, kızların ya da erkeklerin %95'inin büyüme eğrilerini içerir.

 

Eğer çocuğunuzun büyüme eğrisi, çocukların çoğunluğu için beklenenden farklılık göstermeye başlar ve düzleşme gösterirse, bu çocuğunuzun büyümesinin yavaşlamaya başladığına dair bir sinyaldir. Çocuğunuzun doktorunun, bu belirtileri gördüğünde, gerekli ölçümleri yaparak ve büyüme eğrisini kontrol ederek bu durumu teyit ettiğinde, vakit kaybetmeden büyüme bozukluğuna neden olan durumu bulması önemlidir, böylece durumu düzeltecek tedavi başlanabilecektir. Büyüme bozukluğu, eğer tedavi edilmezse, çocuğunuzun büyümesinde tam bir durma oluşturabilecektir. Doktorunuz size aile, hamilelik ve doğum hakkında sorular soracaktır. Ayrıca, çocuğunuzu tam bir fiziksel muayeneden geçirecektir.

Büyüme Bozukluklarında Büyüme Hormonunun Rolü Nedir?

Büyüme hormonu, vücudun büyümesini kontrol eden hormondur. Vücuttaki büyüme hormonu miktarı, insan beynindeki iki beze bağlıdır: hipofiz (nohut büyüklüğünde bir bezdir, hipofiz olarak da adlandırılır) ve hipotalamus ( küçük bir koni yapısındadır, bir kanal ile hipofiz bezine bağlıdır). Her ikisi de, beyin tabanında bulunurlar. Bu iki bezden herhangi birisinin, genetik bozukluklar, yaralanma, tümörler ya da enfeksiyonlar tarafından hasar görmesi, büyüme hormonunda yetersizliğe ve büyüme geriliğine yol açabilecektir.

Büyüme hormonunun görevlerinden birisi de, vücudun büyümeyle ilişkili diğer bölümlerine sinyaller vermektir. Örneğin, büyüme hormonunun normal seviyeleri, karaciğere, insülin benzeri büyüme faktörü-1 (insulin-like growth factor-1 (IGF-1)) denen bir madde üretmesi için sinyal oluşturur. Bu madde, yağ, kas ve kemik üzerine etkiler oluşturduğundan dolayı büyüme ile ilişkilidir. Büyüme hormonu tedavisi, karaciğeri stimüle ederek, insülin benzeri büyüme faktörü-1 adlı bu önemli hormonun daha çok üretilmesini sağlayarak eksikliğini düzeltir.

Bir Pediyatrik Endokrinoloğa Erken Başvurmak Niçin Önemlidir? 

Pediyatrik endokrinolog, çocukluk dönemi hormonal bozukluk ve hastalıklarının uzmanıdır. Çocuğunuzun kısa boyunun sebebini bulmaya yönelik yapılması gereken testleri bilecek ve gerekli ise uygun tedaviyi uygulayacak kişidir. Çocuğunuzun doğru tedavi alması hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayınız. Küçük yaşta başlanan büyüme hormonu tedavisi size zaman kazandırdığı için, tedaviye erken başlanması önemlidir.